حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )

210

تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )

جبانه سبيع است ، كه مختار بن عبيد در آن‌جا به خاك سپرده شد و جبانه ميمون كه به ابى بشير ميمون ، وابستهء محمد بن على بن عبد اللّه بن عباس ، مؤلف كتاب طاقات ، منسوب است . ابن جبانه در بغداد و نزديك دروازهء شام واقع است . برخى از علما ، عرزمىّ را به جبانه عرزم نسبت داده‌اند . جبانهء سالم ، به سالم بن عمارة بن عبد الحارث بن ملكان بن نبار بن مرة بن صعصعة بن معاوية بن بكر بن هوازن منسوب است و جز اين ، كه همه در كوفه قرار دارند . جبّه : نام طسوجى از سواد كوفه « 1 » است . جرزه : نام زمينى در يمامه از اراضى كوفه و متعلق به بنى ربيعه است . جرعة : صدفى به سكون ، اعراب گذارى كرده است . مكانى هموار و شنزار در نزديكى كوفه است ، گويند : جرع و جرع و جرعاء به يك معنا آمده است و يوم الجرعه كه در كتاب مسلم ذكر شده ، نيز به اين موارد افزوده مىشود و آن روزى است كه سعد بن عاص به عنوان والى كوفه از سوى عثمان به كوفه آمد ، ولى مردم از شهر خارج شده ، از ورود وى جلوگيرى كردند و ابو موسى اشعرى را به سرپرستى خويش برگزيدند . سپس در اين باره از عثمان سؤال كردند و او نيز كتبا ابو موسى را به حكمرانى آنان گماشت . هنگامى كه خالد به عراق آمد در جرعه كه ميان نجفه و حيره قرار داشت ، فرود آمد ، جرعة را به سكون را ثبت كرده‌اند . جزير : نام محلى در كوفه است ؛ هنگام ورود عبيد اللّه بن زياد ، در اين محل نبردى در گرفت .

--> ( 1 ) - سواد : باغها و كشتزارهايى است كه داراى نخلها و درختان انبوه مىباشد ، و سواد كوفه پس از رود فرات از سمت شرقى مسجد كوفه تا پشت كوفه از جهت شمال امتداد دارد ، رود فرات همان فرات حلهء سيفيّه است و منبع اصلى آب آن منطقه به شمار مىآيد و به سوى محلى كه امروزه به ديوانيه شهرت دارد و شهر نوبنيادى است ، جريان مىيابد . سپس به سمت روستاى خمره جارى مىشود ، تا اين كه به سوى چند روستا از آن جمله ام نجرس ، ابو قوارير و رميثه كه به آن دهله نيز مىگويند ، سرازير مىشود . پس از آن به شهر سماوه مىرسد . از فرات حله چند رود جارى كردند . روستاهاى كوفه به رود فرات متصل است و باغها و كشتزارهاى آن در كرانهء فرات قرار دارد و به علت فراوانى و انبوهى آنها ، سواد نام گرفته است . در مجمع البحرين گويد : سواد كوفه ، نخلستانها و درختان آن است و سواد عراق نيز مانند آن مىباشد ، و به علت سرسبزى درختان و گياهانش به اين اسم ناميده شد .